Blijkens regeringsopdracht eerste alternatievenstudie (juli 2008) was verbod op vrachtverkeer in Kennedytunnel geen harde randvoorwaarde bij onderzoek tracé stRaten-generaal

Vlaamse regering kwam daarop terug, toen begin maart 2009 bleek dat het tracé van stRaten-generaal beter scoorde dan dat van BAM

Dit politieke bedrog werd aan publieke opinie, pers en parlementsleden verkocht met de boodschap dat het onderzoeksbureau Arup/Sum zich niet aan de opdracht had gehouden

stRaten-generaal vraagt dat Vlaamse regering hierover verantwoording aflegt en dat de bewuste randvoorwaarde definitief geschrapt wordt

Al sinds 2005 kant stRaten-generaal zich uitdrukkelijk tegen een Oosterweelverbinding met verbod op vrachtverkeer in de Kennedytunnel. Als actiegroep gingen we daarin zo ver dat we begin juli 2008 weigerden deel te nemen aan een gepland alternatievenonderzoek, als de Vlaamse regering zou vasthouden aan dat verbod. Dit laatste deed de Vlaamse regering uiteindelijk niet: ze liet de randvoorwaarde over het verbod los en stond toe dat het tracé van stRaten-generaal bestudeerd zou worden zonder verbod voor vrachtverkeer in de Kennedytunnel. In de Europese offerte (juli 2008) voor een studieopdracht over drie Oosterweelalternatieven werd om die reden expliciet volgende passage opgenomen (onze onderlijning):

‘Tot slot is er nog een derde tracé (verder stRaten-generaal-tracé genoemd – zie bijgevoegd dossier) dat naar voor geschoven wordt om de Antwerpse ringweg te ontsluiten. Het stRaten-generaal-tracé wijkt enkel van de 2 voorgaande tracés af op het deel op Rechteroever waar een noordelijker gelegen route doorheen de binnenhaven aantakt op de A12 en de E19 ter hoogte van Ekeren. Essentieel in dit concept is dat het net zoals het Horvattracé een volledige tunnelvariant is (boortunnels) en dat de Kennedytunnel wordt open gehouden voor het vrachtverkeer.

De Vlaamse Regering heeft, gelet op het grote maatschappelijke belang van het project, beslist om een onafhankelijk deskundig onderzoek te laten uitvoeren van de voormelde tracés.’

Zie hiervoor ook in bijlage de bladzijde uit het bestek waarin vermelde passage staat.

De Vlaamse regering erkende op dat moment dat het alternatieve boortunneltracé van stRaten-generaal onlosmakelijk gekoppeld was aan het openhouden van de Kennedytunnel voor vrachtverkeer. Bovendien keurde ze goed dat dit tracé als dusdanig onderzocht zou worden in het geplande vergelijkende onderzoek.

Vlaamse regering herschrijft spelregels op maat van eigen bouwproject

In oktober 2008 werd de opdracht voor de studie gegund aan het onderzoeksconsortium Arup/Sum.

Maandenlang mocht Arup/Sum het alternatief van stRaten-generaal bestuderen op basis van wat in de studieopdracht stond. De begeleidingscommissie van de Vlaamse regering waakte erover dat Arup/Sum zich effectief aan de opdracht hield, en maakte nooit opmerkingen over het feit dat Arup/Sum dat niet deed.

Op 4 maart 2009 maakte Arup/Sum de resultaten bekend van het vergelijkend onderzoek over drie alternatieven. Op blz.18 van de lijvige nota – in het hoofdstuk over de gehanteerde methodologie – beschreef Arup/Sum de drie tracés die werden bestudeerd. Daarbij werd nogmaals herhaald dat de randvoorwaarde over vrachtverbod in de Kennedytunnel niet gold bij het onderzoek over het tracé van stRaten-generaal (onze onderlijning):

‘Het derde voorstel, het stRaten-generaal-tracé, wijkt van de 2 andere voorstellen af op Rechteroever waar een noordelijker gelegen route doorheen de binnenhaven aantakt op de A12 en de E19 ter hoogte van Ekeren. Essentieel in dit concept is dat het net zoals het Royersluistunnel-tracé een volledige tunnelvariant is en dat de Kennedytunnel, in tegenstelling tot de twee andere tracés, wel wordt opengehouden voor vrachtverkeer en eventuele tolheffing.’

Pas toen uit de studieresultaten bleek dat bij schrappen van randvoorwaarde ‘verbod vrachtwagens in Kennedytunnel’ het stRaten-generaal-tracé inderdaad beter scoorde dan het eigen BAM-tracé, heeft de Vlaamse regering de spelregels weer in het eigen voordeel veranderd en misleidend gesteld dat Arup/Sum zich niet aan de opdracht had gehouden. Op 28 maart 2009 besliste de regering dat verbod voor vrachtverkeer in de Kennedytunnel  toch een harde randvoorwaarde voor alle tracés bleef.

Dit was niet alleen een slag in het gezicht van stRaten-generaal, maar ook een slag onder de gordel van het studiebureau Arup/Sum. Bij het onderzoek van het alternatief tracé van stRaten-generaal had Arup/Sum namelijk perfect binnen de door de Vlaamse regering bepaalde lijnen gekleurd.

De Vlaamse regering toonde zich een slechte verliezer.

stRaten-generaal vraagt dat Vlaamse regering hierover verantwoording aflegt en dat de bewuste randvoorwaarde definitief geschrapt wordt

BAM-voorwaarde

Sindsdien noemt stRaten-generaal de randvoorwaarde over het verbod op vrachtverkeer in de Kennedytunnel een BAM-voorwaarde. De Vlaamse regering en BAM houden tegen beter weten in vast aan die voorwaarde om het eigen project overeind te houden in vergelijkend onderzoek met alternatieven. Zo klampen BAM en politieke voorstanders van het viaduct zich bij het becommentariëren van de vervolgstudie van Arup/Sum nu opnieuw vast aan die randvoorwaarde om de eigen voorkeur boven water te houden. Want andermaal blijkt uit die vervolgstudie dat bij schrappen van de randvoorwaarde (scenario ‘Arup/Sum verfijnd’) een alternatief boortunneltracé merkelijk beter scoort dan het BAM-tracé.

Een ernstige onderbouw voor de randvoorwaarde ‘verbod voor vrachtverkeer in Kennedytunnel’ is er nooit gekomen in de tien jaar besluitvorming over dit dossier. Eind vorige legislatuur vroegen we aan de Vlaamse regering om ons de studies te bezorgen waaruit blijkt dat het sluiten van de Kennedytunnel voor vrachtverkeer een noodzaak is, hetzij als mobiliteitsoplossing hetzij uit veiligheidsoverwegingen. Het schriftelijke antwoord was laconiek: dergelijke studies bestonden niet. In al die jaren was niet 1 studie gemaakt over het eventuele nut van de randvoorwaarde! Bleek dat de regeringsbeslissing van 2001 om de Kennedytunnel te sluiten voor vrachtverkeer gebaseerd was op politiek nattevingerwerk.

Het is evident dat stRaten-generaal ook voor de vierde optie (het zogenaamde Arup/Sum-tracé) enkel rekening houdt met het scenario ‘verfijnd’, waarbij de Kennedytunnel open blijft voor vrachtverkeer. Uit de vervolgstudie van Arup/Sum blijkt dat dit scenario inderdaad – en opnieuw – beter scoort dan het BAM-tracé.

Het is verder evident voor stRaten-generaal dat – nu de resultaten van de vervolgstudie van Arup/Sum publiek gemaakt zijn – een tweede vraag moet worden toegevoegd bij de geplande volksraadpleging, en dat die vraag moet gaan over die vierde optie mét Kennedytunnel open voor vrachtverkeer.

Wie vasthoudt aan een verbod voor vrachtverkeer in de Kennedytunnel is van slechte wil, nu twee maal is aangetoond dat dit scenario niet heilzaam is voor de leefkwaliteit in Antwerpen. Het is onaanvaardbaar dat andere agenda’s dan het streven naar de best mogelijke mobiliteitsoplossing voor Antwerpen aan de basis zouden liggen van een keuze voor een tracé.

Manu Claeys

Peter Verhaeghe

voor stRaten-generaal

Welk BAM-tracé draagt nu eigenlijk nog de goedkeuring weg van de Vlaamse regering?

Gisteravond om 18 uur gaf het privé-bouwconsortium Noriant een toelichting bij de eigen plannen voor de Oosterweelverbinding. Zoals in het bestek bepaald had de aannemerscombinatie daartoe de toestemming gekregen van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), zo bleek voorafgaand aan de toelichting. Het bestek (annex 24 juli 2007) stelt immers: ‘De Opdrachtnemer kan in geen enkel geval onafhankelijk van de Opdrachtgever extern communiceren over de werken.’

In een eerdere persmededeling (maandag 24 augustus) wezen we op de belangrijke politieke consequenties van het geplande spreken van het privé-bouwconsortium in het Vlaamse parlement. We hadden het in dat verband over een publiek-privaat parlementair debat, omdat goedkeuring door de BAM ook goedkeuring door de Vlaamse regering impliceert, aangezien BAM voor 99 % eigendom is van de Vlaamse regering.

Drie BAM-tracés

Tijdens de uiteenzetting gaf Noriant te kennen dat het eigen Noriant-tracé (zoals ingediend in de bouwaanvraag) niet hetzelfde is als het BAM-tracé. Noriant drukte verwondering uit over de constante vergelijkingen tussen tracés van Arup/Sum en BAM, want naar eigen zeggen had het privé-bouwconsortium het BAM-tracé ‘verder uitgewerkt’. Het Noriant-tracé moet bijgevolg beschouwd worden als een variant op het BAM-tracé. Enkele parlementsleden polsten naar de specifieke aanpassingen en naar eventuele schrappingen van onderdelen van het bouwproject, verwijzend naar de oorspronkelijk gecommuniceerde kostprijs van 2,7 miljard euro die uiteindelijk is teruggebracht tot 2,2 miljard euro. Op de vraag over schrappingen kwam geen antwoord.

Op zich is bovenstaande situatie al problematisch: jarenlang informeerde BAM de bevolking over een eigen tracé, dat uiteindelijk niet hetzelfde blijkt als het tracé van de bouwaanvraag. Over de inhoud van die bouwaanvraag (Noriant-tracé) werd al die tijd ‘om juridische redenen’ niet gecommuniceerd. Tijdens het openbaar onderzoek over de bouwaanvraag kreeg de bevolking vervolgens slechts dertig dagen de tijd om kennis te nemen van dit ‘verder uitgewerkte’ tracé, voorgelegd in de vorm van 450 plantekeningen. Zelfs een topspecialist plannen lezen kan op dergelijke korte tijd niet meer achterhalen in welke zin beide tracés van mekaar verschillen.

In de tweede helft van de uiteenzetting maakte Noriant verder bekend zelf het ontwerp zoals voorgelegd in de bouwaanvraag ontoereikend te vinden, of minstens geen goede oplossing voor de situatie aan het Sportpaleis. Daarom lanceerde het privé-bouwconsortium in het parlement een oproep naar ‘mensen van goede wil’ binnen overheden (Vlaamse regering en Antwerpse stadsbestuur) om mee na te denken over wat dan wel goede oplossingen kunnen zijn. De aannemerscombinatie werkte in de loop van de zomer zelf al voorstellen voor aanpassingen uit. Die aanpassingen zouden binnenkort bekendgemaakt worden.

Behalve een BAM-tracé en een Noriant-tracé conform is er nu dus ook een Noriant-tracé verfijnd in de maak, dat wél buiten de lijntjes van het lastenboek zou gaan. Precies dat lastenboek was – aldus nog Noriant – de reden waarom er geen goede oplossing mogelijk was aan het viaduct van Merksem (Sportpaleis).

Parlementslid Jan Penris merkte op dat Noriant nu toch wel ‘een beetje laat’ komt met de vraag om aanpassingen. Want waar hadden we het de voorbije jaren dan over, en waarom werd eerder niet dit initiatief genomen? Commissievoorzitter Jan Peumans sloot zich daarbij aan, verwijzend naar het feit dat ‘de mensen van stRaten-generaal’ twee jaar geleden al het probleem aan het Sportpaleis hebben aangekaart in een powerpointpresentatie. Waarom is toen niet gehandeld?

Vlaamse regering

Het op tafel gooien van drie BAM-tracés creëert een aantal politieke problemen waarover de Vlaamse regering best zo vlug mogelijk klaarheid schept.

1. Onduidelijk is voorlopig welk tracé de voorkeur geniet van de Vlaamse regering. Immers: wat Noriant gisteren vertelde is via BAM mee gedekt door de regering (cfr. voorwaarde bestek). Betekent dit dan dat de Vlaamse regering zelf voorstander is van aanpassingen en bijgevolg de bouwaanvraag intrekt?

2. Als de Vlaamse regering dat laatste niet doet na de uitspraken van gisteravond, wat is dan nog het mandaat van Noriant in verband met het uitwerken van eventuele aanpassingen?

3. Verwachten de Vlaamse regering, BAM en Noriant van het Antwerpse stadsbestuur dat het positief adviseert over een bouwaanvraag waarvan de ontwerpers (Noriant) zelf verklaren dat die ontoereikend en ‘geen goede oplossing’ is?

Mist

Ook richting de bevolking is deze situatie uitermate problematisch, omdat steeds onduidelijker wordt over welk BAM-tracé nu eigenlijk gedebatteerd kan worden.

Bij kritiek op het BAM-tracé trekt Noriant de kaart van het eigen tracé. Bij kritiek op dat tracé wordt dan weer een verfijnde variant ervan in het vooruitzicht gesteld. Zolang bij elke kritiek op het BAM-tracé de kaart van een variant getrokken wordt, blijven we natuurlijk bezig. Op die manier wordt elk ernstig en correct debat onmogelijk, binnen de lopende procedure van de bouwaanvraag. Bovendien blijkt uit dit alles nogmaals dat de bouwaanvraag niet rijp was om voorgelegd te worden aan de bevolking.

Ook daarom is hier maar één juiste aanpak: best trekt de Vlaamse regering zelf de bouwaanvraag in. Want zolang de procedure rond de bouwaanvraag lopende is (en dat is nu het geval), is het niet correct om als regering ook nog (via spreekbuizen BAM en Noriant) over andere tracés te communiceren.

Manu Claeys

Peter Verhaeghe

voor stRaten-generaal

Om verschillende redenen is dat laatste niet alleen veelzeggend maar ook politiek problematisch. Hopelijk komt het Vlaamse parlement tijdig tot dit besef en blaast ze alsnog de geplande ‘infosessie’ van het consortium af.

1.

Het tijdelijke privé-bouwconsortium Noriant heeft één bestaansreden: het binnenhalen van een miljardencontract voor een bouwproject (Oosterweelverbinding). De bouwgroep is daarover in onderhandeling met de Vlaamse regering, via het overheidsbedrijf BAM. Uitgerekend dit bouwconsortium wordt nu – nota bene als enige resterende kandidaat voor de offerte – uitgenodigd om het Vlaamse parlement ‘objectief’ te informeren over de best mogelijke mobiliteitsoplossing voor Antwerpen.

Het is ongezien en absurd, deze situatie: een private bouwgroep die als doelstelling heeft een overheidsopdracht te bekomen mag bij groeiende contestatie rond het geplande bouwproject het parlement komen overtuigen van de waarde van die overheidsopdracht (variant met viaduct).

Deze vaststelling alleen al volstaat om de geplande ‘infosessie’ door Noriant meteen af te blazen. Om een vergelijking te maken: bij de politieke besluitvorming over de Irakoorlog heeft een bedrijf als Halliburton ook nooit een uitnodiging ontvangen van het Amerikaanse Congress om politiek verkozenen in plenum voor te lichten over hoe ze de oorlog moesten voeren.

Binnen de context van een geplande volksraadpleging zal het priv­e-bouwconsortium Noriant in de loop van de volgende weken het enorme bedrag van één miljoen euro besteden aan reclamevoering voor het bouwproject. Hoe gepast is het dat het Vlaamse parlement toelaat dat de bouwgroep deze reclamecampagne nu officieel opstart in de gebouwen van het parlement? Zelden kreeg een privé-bedrijf zo veel officiële ruimte vanuit politieke hoek bij het lanceren van een pr-initiatief pro een bepaalde politieke besluitvorming.

Dit gebrek aan politiek inzicht is meer dan een inschattingsfout. Het lijkt op een knieval. Maar voor wie?

2.

Blijkens het bestek voor de bouwopdracht (september 2005) mag de eventuele opdrachtnemer (Noriant) alleen maar extern communiceren over de Oosterweelverbinding na overleg met en fiattering door de opdrachtgever (BAM).

Het bestek (annex 24 juli 2007) zegt hierover het volgende: ‘De woordvoerder maakt deel uit van de organisatie van de Opdrachtgever en staat als centrale woordvoerder in voor de corporate communicatie van de Opdrachtgever en de communicatie over alle Masterplan-projecten. Het woordvoerderschap over de werken is exclusief voorbehouden aan de Opdrachtgever of aan de woordvoerders die de Opdrachtgever toelaat of aanstelt. De Opdrachtnemer kan in geen enkel geval onafhankelijk van de Opdrachtgever extern communiceren over de werken en zal ieder verzoek van de media voor interviews, toelichting en commentaar over de werken en de uitvoering van de opdracht altijd voorleggen aan de Opdrachtgever.’

De opdrachtgever in dit bestek is de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), die voor 99 procent eigendom is van de Vlaamse overheid.

Alle communicatie door Noriant over het dossier van de Oosterweelverbinding is bijgevolg te beschouwen als communicatie die via de BAM werd doorgepraat met de Vlaamse regering. In verband met de geplande infosessie door de eventuele opdrachtnemer Noriant is dan ook maar één logische conclusie mogelijk: Noriant komt morgen aan het Vlaamse parlement vertellen wat de Vlaamse regering – na onderling overleg met BAM – heeft goedgekeurd als ‘te communiceren’.

Als dat laatste niet het geval is en de communicatie van Noriant niet in grote lijnen het standpunt van de Vlaamse regering vertolkt, dan gaat Noriant het bestekboek te buiten.

3.

In naam van de Vlaamse regering informatie verschaffen over het bouwproject Oosterweelverbinding was tot dusver logischerwijs de opdracht van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel, belast met het tot stand brengen van het bouwproject. Maar op dinsdag 25 augustus zal vreemd genoeg niet langer de BAM het woord voeren bij informatieverschaffing aan het Vlaamse parlement (zoals dat jarenlang gebeurde via de voortgangrapportages). Het overheidsbedrijf en de Vlaamse regering laten de honneurs waarnemen door de bouwgroep waarmee ze in onderhandeling zitten.

De Vlaamse regering laat zich voor het eigen parlement dus vertegenwoordigen door een privé-bouwconsortium, dat spreekbuis voor de overheid wordt in een politiek debat. Ook hier is een primeur in de maak. Na de publiek-private samenwerking (pps) nu ook het publiek-private parlementaire debat.

Het moge duidelijk wezen dat het opvoeren van een private partner (die aast op een overheidscontract) als spreekbuis van een regering vele bruggen te ver is.

4.

Onmiddellijke aanleiding voor het opvoeren van dit privé bouwconsortium in het Vlaamse parlement is de vraag begin juli van enkele parlementsleden naar een infosessie door het onafhankelijke onderzoeksbureau Arup/Sum. Dit bureau maakte de voorbije maanden in opdracht van de stad Antwerpen een studie over een alternatief voor de Oosterweelverbinding. Na een eerste onderzoek door datzelfde bureau plaatste het Antwerpse stadsbestuur vraagtekens bij de opportuniteit van het bouwproject zoals de Vlaamse regering (en Noriant) dat ontwikkelen. Om de technische en financiële haalbaarheid van een mogelijk alternatief te achterhalen, bestelde de stad daarom een bijkomende studie. Uit de studieresultaten zoals bekendgemaakt begin juli 2009 blijkt dat het alternatief haalbaar is.

Het geplande parlementaire debat van morgen wordt – gelet op de achtergrond van de twee sprekers (Arup/Sum en Noriant) – bijgevolg ook een confrontatie van twee overheden. Het is een merkwaardige vaststelling, waarvan men zich misschien onvoldoende bewust is.

Door zichzelf te laten vertegenwoordigen door de kandidaat-bouwer vervalst de Vlaamse regering bovendien het reële debat over de onafhankelijke studie. De agenda van dit privé-bouwconsortium is immers logisch en duidelijk: het bouwcontract voor het gecontesteerde project binnen halen door ervoor te zorgen dat de resultaten van het onafhankelijke onderzoek niet ernstig genomen worden.

Aan die reclamecampagne van het privé-bouwconsortium (en de achterliggende motivatie om een overheidscontract binnen te halen) wordt morgen serieux verleend door ze in de context van een parlementair debat te situeren tegenover de resultaten van een onafhankelijke studie besteld door de stad Antwerpen. Die onafhankelijke studie heeft maanden geduurd en kostte cynisch genoeg ook een miljoen euro.

Dat een kandidaat-contractant voor dergelijke pr-operatie een platform krijgt in een parlement is niet alleen onbegrijpelijk, maar ook een slag in het gezicht van een lokale overheid die zelf onafhankelijke expertise opzocht om politieke conclusies te kunnen trekken.

We moeten goed beseffen wat hier aan de hand is. Een privé-kandidaat voor een bouwproject wordt binnen parlementaire context gecast als meest prominente criticus van een onafhankelijke studie over dat bouwproject. Dit alleen al tart alle verbeelding. Bovendien treedt die privé-kandidaat onvermijdelijk op als spreekbuis van de Vlaamse regering, die zich samen met haar overheidsbedrijf BAM verstopt achter de communicatie van een private onderhandelingspartner. Het privé-bouwconsortium verwerft op die manier een positie als pleitbezorger namens de Vlaamse regering in een besluitvormingsprocedure over een bouwproject.

Bovendien verleent het Vlaamse parlement met deze infosessie legitimatie aan een kandidaat-contractant als expert bij beoordeling van alternatieve oplossingsmodellen. Daarmee verleent het hand- en spandiensten aan een regering die – zonder zelf iets te moeten communiceren – twee kritische tegenpartijen geneutraliseerd ziet:

- de stad Antwerpen, die bij de eerste officiële bekendmaking van de resultaten van een eigen studie voor het parlementaire halfrond al meteen geplaatst wordt tegenover een inhoudelijke ‘analyse’ door de private onderhandelingspartner van de Vlaamse regering, wat onvermijdelijk leiden moet tot het in stand houden van een welles-nietesdebat;

- de actiegroepen, die slechts kunnen dromen van een dergelijk podium bij de bekendmaking van de eigen standpunten in de context van de geplande volksraadpleging over de Oosterweelverbinding. (Bijkomende vaststelling: deze Vlaamse regering laat binnen het kader van die volksraadpleging het campagne voeren voor haar eigen bouwproject blijkbaar over aan een privé-consortium. Nog maar eens du jamais vu.)

5.

Het bouwconsortium Noriant communiceerde eerder in de pers dat het de voorbije maanden aan fundamentele aanpassingen van het bouwproject werkte , nadat het openbaar onderzoek over de reeds ingediende bouwaanvraag afgesloten was. Uit publieke discussies tijdens het verloop van dat openbaar onderzoek bleek immers dat de voorgelegde bouwplannen geen goede oplossing boden, wat ook door de ontwerpers van het privé-bouwconsortium werd erkend.

Vraag is of het bouwconsortium plant om ook over eventuele aanpassingen te communiceren in het Vlaamse parlement. Want in dat geval en bij zoveel improvisatie zijn de politieke consequenties van de geplande parlementaire infosessie stilaan niet meer te overzien.

Aangezien communicatie door Noriant over het bouwproject gebeurt in overleg met de opdrachtgever (BAM en Vlaamse regering), moeten we ervan uitgaan dat – conform het bestek – publieke communicatie over fundamentele aanpassingen ervan ook doorgepraat is met de opdrachtgever. Heeft de Vlaamse regering overleg gepleegd met het bouwconsortium na oplevering van de resultaten? Is de Vlaamse regering überhaupt op de hoogte van de gesuggereerde aanpassingen? Het tegendeel ware een blamage, zeker bij communicatie hierover voor het parlementaire halfrond. Want wat Noriant officieel zegt, is per definitie gedekt door de opdrachtgever (cfr. bestek).

Betekent een dergelijke communicatie verder ook dat de Vlaamse regering en BAM de huidige bouwaanvraag intrekken?

En gaat de geplande volksraadpleging dan over het BAM-tracé, of over een aangepast Noriant-tracé? Deze vraag is meer dan relevant, want volgende week donderdag al beslist de Antwerpse gemeenteraad over de inhoud (vraagstelling) van de volksraadpleging.

Het weze duidelijk dat een cascade van politieke problemen ontstaat, van zodra het privé-bouwconsortium morgenmiddag het woord neemt in het Vlaamse parlement.

Qua besluitvorming is het BAM-dossier al jarenlang een knoeiboel. Zonder duidelijke contextualisering, mandatering of wat dan ook in deze fase van het dossier een privé-bouwconsortium in het parlement opvoeren als spreekbuis van de regering en als prominente deelnemer aan een debat over politieke keuzes maakt van dit dossier helemaal een travestie.

Het staat iedereen vrij om te komen praten op initiatief van het parlement, maar het moet duidelijk zijn wie in welke hoedanigheid spreekt en wat daarvan de gevolgen zijn.

Jarenlang werd, verwijzend naar het bestek, met juridische argumenten geschermd om de bouwplannen van het privé-bouwconsortium buiten het debat over de Oosterweelverbinding te houden. Gevolg hiervan: tot eind mei van dit jaar kreeg niemand de inhoud van de bouwaanvraag te zien. Nu het bouwproject gecontesteerd wordt en een alternatief ook deskundige onderbouw heeft blijkens een onafhankelijke expertise uitgevoerd in opdracht van de lokale overheid, wordt datzelfde bestek ineens met de voeten getreden om te redden wat er te redden valt.

De Vlaamse volksvertegenwoordigers verdienen tenminste een uitleg over waarom afgeweken wordt van het bestek. Ze hebben ook het recht te weten op wiens initiatief het privé-bouwconsortium Noriant spreekrecht krijgt in het Vlaams parlement, en welke stem er nu eigenlijk spreekt: de Vlaamse regering of het privé-consortium dat een contract wil binnen halen? Of beide tegelijk? In het geval van dat laatste ontstaat een probleem van normvervaging.

Bovendien dreigt een precedent te worden geschapen ten behoeve van andere aannemersconsortia.

Om al deze redenen vindt stRaten-generaal het onaanvaardbaar dat het privé-bouwconsortium Noriant dinsdag het woord neemt in het Vlaamse parlement.

Manu Claeys en Peter Verhaeghe

voor stRaten-generaal

BORGERHOUT/DEURNE

Het Lange Wapper-tracé bedreigt niet alleen het Sint-Annabos, de plannen bedreigen ook delen van het provinciale domein Rivierenhof. Uit de plannen voor de Oosterweelverbinding blijkt dat BAM een strook van het Rivierenhof wil onteigenen. Ook een korfbalterrein in Deurne en enkele overheidsgebouwen in Borgerhout zijn opgenomen in de onteigeningsplannen.

Joris Van Der Aa

De Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM) heeft altijd ontkend dat er in Deurne en Borgerhout onteigend zou moeten worden. Zo presenteerde de maatschappij tijdens de zogenaamde BAM-publiek avonden een spreadsheet waarin werd gereageerd op de kritiek en alternatieven van bewonersgroep Straten-Generaal. “Men kan van E34/E313 probleemloos de Oosterweelverbinding op. Er is geen onteigening van Rivierenhof of in Borgerhout nodig. In Deurne moet alleen een kleine parking (Ten Eeckhovelei, nvdr) worden onteigend.”

Meer rijvakken

De onteigeningsplannen die in het dossier van de bouwaanvraag zitten, vertellen een heel ander verhaal. Uit onteigeningsplan 14 blijkt dat BAM een aanzienlijke strook van het provinciale parkgebied Rivierenhof wil ‘innemen’. Ook een aantal percelen en overheidsgebouwen op grondgebied Borgerhout, waarom het watergemaal, prijken op de lijst van de te onteigenen eigenaars.

“BAM heeft de gronden nodig voor de Turnhoutsepoortknoop, een nieuw en gigantisch op- en afrittencomplex dat moet zorgen voor de vlotte aansluiting van de E34/E313 op de nieuwe Oosterweelverbinding. De ring wordt niet alleen ter hoogte van het viaduct van Merksem dubbel zo breed, maar ook in Deurne, Borgerhout en Berchem komen er heel wat rijvakken bij”, zeggen Manu Claeys en Peter Verhaeghe van Straten-Generaal.

“BAM zal natuurlijk zeggen dat de verloren ruimte zal worden gecompenseerd door de aanleg van een nieuw speelparkje. Maar je kan je afvragen wie er nu aan het drukste verkeersknooppunt van het land met zijn kinderen op de schommel wil gaan zitten?”

Trouw

Uit onteigeningsplan 13 blijkt bovendien dat er in Deurne veel meer onteigend zal worden dan alleen een stuk parking. In de zone van de Schijnpoort tot aan de aansluiting met de E313/E34 wil BAM een 30-tal gebouwen en gronden onteigenen voor de Oosterweelverbinding. Het gaat vooral om gronden van de stad, OCMW en de Staat, maar op de lijst van eigenaars prijken ook een aantal bedrijven en privépersonen. Ook het terrein van korfbalclub Trouw is met onteigening bedreigd. “De inwoners van Deurne beseffen niet wat er hen te wachten staat”, zegt Erik De Bruyn van sp.a-Rood. “BAM moet dringend opheldering geven over deze plannen.”

Nick Orbaen, de woordvoerder van BAM, bevestigt het bestaan van de onteigeningsplannen.

“Meer groen”

“Maar die hebben niets te maken met de Oosterweelverbinding. Die plannen kaderen in een ander project, dat van de stedelijke ring. U mag die link niet maken. De strook die aan het Rivierenhof onteigend wordt, is geen echt parkgebied, maar talud. Er zal juist meer groene ruimte komen.”